Czy Izrael ma przyszłość?

Czy Izrael ma przyszłość?

Co mówi Biblia na temat ?teologii zastępstwa??

 

Clark Blanchard

 

-           Co to jest ?teologia zastępstwa??

-           Czy jest oparta na Biblii?

-           Jakie są skutki jej stosowania?

 

?Teologia zastępstwa? to pogląd mówiący o tym, że w programie Boga Izrael został na stałe zastąpiony kościołem. Teologia ta głosi, że Izrael został raz na zawsze odrzucony z powodu odrzucenia Mesjasza, i że od tego czasu wszystkie dane mu w Piśmie obietnice wypełniają się w kościele. To, co Bóg zaczął z Izraelem, kończy z kościołem. Czasowe, ziemskie, materialne obietnice dane Izraelowi są wybiórczo alegoryzowane tak, by pasowały do dzisiejszego kościoła. Alegorie są stosowane wybiórczo, w wyniku czego jedne obietnice traktowane są dosłownie (np. obietnica materialnego powodzenia), a innym, dotyczącym np. osób czasu lub miejsc nadaje się duchowe znaczenia.

 

Jak można się było tego spodziewać, ma to swoje skutki w powstaniu szerokiej gamy interpretacji już w samych tylko ramach społeczności wyznającej taką teologię. Przyjęcie tego poglądu stworzyło również wiele trudności w ogólnym traktowaniu interpretacji Biblii. Alegoria stworzona w jednym miejscu staje się śliskim zboczem, po którym staczają się inne fragmenty Pisma.

 

Powstanie ?teologii zastępstwa?

We wczesnym kościele istniały znaczne napięcia pomiędzy chrześcijanami pochodzenia żydowskiego a chrześcijanami pochodzenia pogańskiego. Dotyczyły one wielu spraw, np. potraw, obrzezania, wspólnoty, i wielu innych. Z Listu do Galacjan dowiadujemy się, jak Żydzi próbowali narzucić prawo Mojżeszowe chrześcijanom pochodzenia pogańskiego. List do Rzymian z kolei pokazuje to, jak poganie zaczęli chełpić się wobec (żydowskich) gałęzi, które zostały odcięte (Rz 11,18). Ostatecznie wśród chrześcijan pochodzenia pogańskiego zaczął dominować pogląd, że zburzenie Jerozolimy i świątyni w roku 70 a także rozproszenie Żydów jest sygnałem oficjalnego i zrządzonego przez Boga końca Izraela.

 

Na dodatek napięcia między pozostałymi Żydami a rządem rzymskim spowodowały, że kościół powstały z byłych pogan różnymi sposobami zaczął odsuwać się od Żydów. Na przykład przyjął formę kodeksu [formy książkowej Pisma Św.] zamiast tradycyjnego zwoju i zmienił dzień spotkań z sabatu (Wj 31,7) na niedzielę. Koncepcja mówiąca, że Bóg na stałe zastąpił Izrael kościołem, rozwijała się w kościele stopniowo.

 

Pomimo tego ?teologia zastępstwa? nie stała się oficjalnym poglądem wśród przywódców kościoła ? aż do czasów Augustyna (354-430), który ją upowszechnił, głównie w książce ?Miasto Boże?. Augustyn twierdzi w niej, że wcześniej wierzył w dosłowne tysiącletnie panowanie Chrystusa po Jego przyjściu. Później jakoś doszedł do wniosku, że pogląd ten był cielesny i przyjął inny ? że panowanie Jezusa będzie czymś bardziej duchowym i nastąpi w wieku kościoła. Stało się to pieczątką postawioną pod ?teologią zastępstwa?.

 

Doszło później do kanonizacji Augustyna jako oficjalnego świętego i teolodzy działający w imperium rzymskim przyjęli jego doktryny. Augustyńska ?teologia zastępstwa? stała się kamieniem węgielnym teologii rzymskokatolickiej. Podczas dalszego jej rozprzestrzeniania się we wschodnim kościele prawosławnym, w czasie reformacji w Europie i w czasie oddzielenia się kościoła anglikańskiego pozostawała w zasadzie nietknięta. Przetrwała w historii kościoła do średniowiecza, okresu krucjat i reformacji. Dopiero w ostatnim wieku w chrześcijaństwie ewangelicznym pojawiła się koncepcja sprzeciwiająca się ?teologii zastępstwa?. Chodzi w niej o to, że ? Bóg nie odrzucił Izraela na zawsze i że ma inne cele i inne obietnice dla Izraela i inne ? dla kościoła.

 

Błąd w teologii zastępstwa

Błędem teologii zastępstwa jest to, że nie interpretuje Pisma Świętego według dobrze sprawdzonych logicznych zasad interpretacji (hermeneutyki). Zasady te wymagają odkrycia tego, co miał na myśli autor piszący ten fragment. By to osiągnąć, należy rozumieć dany tekst w sposób dosłowny, taki, jak wyraża to jego zwykły, normalny język w ramach kontekstu, w jakim występuje. To tak, jakby interpretować list od przyjaciela. Dana wypowiedź może zostać odebrana jako alegoria tylko wtedy, kiedy wyraźnie wskazuje na to kontekst (np. Ga 4,21-31).

 

Teologia zastępstwa powoduje znaczne pogwałcenie tych zasad. Doprowadza do tego, że wszystkie wersety mówiące o przyszłych materialnych błogosławieństwach dla Izraela i zawierających dla niego obietnice, odnoszone są do kościoła, i to w sposób selektywny. Wymaga to interpretacji korzystającej w znacznym stopniu z alegorii, tak że dosłowne stwierdzenia na temat przyszłości Izraela stają się alegoriami odnoszącymi się do kościoła, i to w sposób wybiórczy.

 

Takie podejście prowadzi do co najmniej dwóch większych problemów. Pierwszy to ten, jaki typ alegorii (o ile w ogóle) zastosować do danego fragmentu. Jest jeszcze drugi problem: teologia zastępstwa przyjmuje ? zwykle jako alegorie - błogosławieństwa dla Izraela jako odnoszące się do kościoła, ale w sposób dowolny traktuje przekleństwa wygłoszone przeciwko Izraelowi. Jest to niespójne i wysoce subiektywne.

Nie chodzi tu tylko o Stary Testament. Na przykład w Liście do Rzymian, w rozdziałach od 9 do 11 święty Paweł odnosi się dosłownie do Izraela omawiając jego przeszłość, teraźniejszość i przyszłość. W tym odcinku przedstawia fakt, że Bóg zachowa ten naród (dosłownie) ? na przyszłość. Nie chcę jednak, bracia, pozostawiać was w nieświadomości co do tej tajemnicy - byście o sobie nie mieli zbyt wysokiego mniemania - że zatwardziałość dotknęła tylko część Izraela aż do czasu, gdy wejdzie [do Kościoła] pełnia pogan. I tak cały Izrael będzie zbawiony, jak to jest napisane: Przyjdzie z Syjonu wybawiciel, odwróci nieprawości od Jakuba. I to będzie moje z nimi przymierze, gdy zgładzę ich grzechy (Rz 11,25-27)

 

W pewien sposób teologia zastępstwa nagina interpretację tak, że Izrael nie oznacza Izraela. Jeżeli to prawda, to po co Paweł tworzył całą linię uzasadnień? Innym przykładem jest Ap 7,4-8.

 

Nasuwa się wniosek, że teologia ta, pomimo że jest starożytną doktryną uznawaną przez większość,  nie zgadza się z Biblią ze względu na podejście do Izraela i kościoła a także ze względu na metody interpretacji Biblii.

 

Podejście takie doprowadziło do powstania wielu mylnych koncepcji.

Jakie są tego rezultaty?

(1) Teologia ta uczy błędnych metod interpretacji Biblii. Zachęca do szerokiego użycia niektórych alegorii i ?uduchawia? fragmenty, które powinny być traktowane dosłownie. Uczy, że w Biblii nie zawsze chodzi o to, o czym jest mowa. Na przykład, kiedy jest mowa o Izraelu, czasami znaczy on Izrael, a czasami kościół.

 

(2) Z powodów omówionych w punkcie (1), uczy to ludzi alegoryzowania każdego fragmentu, co oznacza stawianie autorytetu czytelnika wyżej niż autorytet Pisma Św. Jest to prawdopodobnie o wiele gorsze niż błędne widzenie Izraela i kościoła.

 

(3) Z powodów omówionych w punkcie (1) dochodzi do podziałów między wierzącymi, ponieważ jest wiele sposobów alegoryzacji lub ?uduchawiania? danego tekstu dosłownego.

 

(4) Powoduje to, że współczesny kościół i wierzący ludzie mają mylne oczekiwania na temat tego, co Bóg obiecał w Piśmie i co robi dzisiaj w kościele. Przykładem jest spodziewanie się materialnego powodzenia (błogosławieństwa) w zamian za posłuszeństwo. Obietnica ta dana była Izraelowi będącemu na specjalnych warunkach w Ziemi Obiecanej i nie odnosi się do dzisiejszego kościoła (Pwt 11,8-17).

 

(5) Wytwarza to w kościele fałszywe oczekiwania od Boga odnośnie Jego przymierzy, które należą wyłącznie do narodu izraelskiego, nie do kościoła (Rz 9,3-5).

 

(6) Powoduje to fałszywe oczekiwania kościoła odnośnie rządu i polityki, ponieważ naród izraelski był tworem równocześnie religijnym i politycznym. Miesza się wtedy rolę dzisiejszego kościoła z rolą Izraela w przeszłości oraz z jego rolą polityczną w przyszłości.

 

(7) Powoduje to powstawanie antysemityzmu, który głosi pogląd, że ani teraz, ani w przyszłości Żydzi nie są kimś szczególnym. Zachęca to do chełpienia się wobec ?naturalnych gałęzi? (Izraela), bo ?zostały odłamane? (Rz 11,17-24).

 

 

PYTANIA I ODPOWIEDZI

 

P: Co to jest ?teologia zastępstwa??

O: Jest to nauczanie, że Bóg na stałe zamienił Izrael na kościół i że obietnice dane kiedyś Izraelowi wypełniają się (wybiórczo) w sensie alegorycznym w kościele.

 

P: Czy teologia ta jest oparta na Biblii?

O: Nie. Zaprzecza faktowi, że Bóg ustanowił dwie stałe i rozdzielne duchowe jednostki: naród Izrael i kościół. Każda ma swoje własne cechy i cele. Teologia zastępstwa bazuje na mylnych sposobach interpretacji Biblii polegających na wybiórczym alegoryzowaniu i ?uduchawianiu? fragmentów Pisma bez brania pod uwagę ich kontekstu. Setki tekstów biblijnych zostało zinterpretowanych według tej ?szerokiej? zasady.

 

P: Jakie są skutki jej stosowania?

O: Po pierwsze powstał niebiblijny pogląd na temat i Izraela, i kościoła; po drugie,  uczy błędnej interpretacji Biblii, używając alegoryzacji i ?uduchawiania? wyselekcjonowanych fragmentów Pisma.

 

 

Nowości

Przebaczenie kontra odwet

Jestem przekonany, że świat ma złe pojęcie o przebaczeniu i złe pojęcie o chrześcijańskiej koncepcji...

Przebaczenie kontra odwet

Jestem przekonany, że świat ma złe pojęcie o przebaczeniu i złe pojęcie o chrześcijańskiej koncepcji...

Mądrze jest unikać głupoty Prz 17

ŻYCIOWA MĄDROŚĆ NA PODSTAWIE KSIĘGI PRZYSŁÓW: Unikaj głupoty za wszelką cenę Przysłów 17   Mądrość...